Hội nghị mùa Xuân của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) tại Washington vừa qua đã phản ánh rõ những hạn chế trong khả năng ứng phó của các định chế tài chính quốc tế trước những cú sốc địa chính trị liên tiếp.
Cuộc xung đột ở Trung Đông, đặc biệt là việc gián đoạn nguồn cung năng lượng qua eo biển Hormuz - một trong những nội dung được thảo luận nhiều nhất tại hội nghị, khiến triển vọng kinh tế toàn cầu trở nên u ám.
IMF và WB cam kết gói hỗ trợ tài chính lên tới 150 tỷ USD cho các quốc gia dễ bị tổn thương nhất, đồng thời cảnh báo không nên tích trữ dầu hay trợ giá nhiên liệu tràn lan. Tuy nhiên, nhiều quan chức thừa nhận những quyết định quan trọng đối với kinh tế toàn cầu hiện đang nằm ngoài phạm vi của các tổ chức này, mà phụ thuộc lớn vào diễn biến giữa Mỹ và Iran.
Bộ trưởng Tài chính Saudi Arabia Mohammed Al-Jadaan nhấn mạnh rằng chỉ khi tàu thuyền được lưu thông tự do qua eo biển Hormuz với chi phí bảo hiểm hợp lý thì triển vọng kinh tế mới được cải thiện.
IMF hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 xuống 3,1% trong kịch bản lạc quan, nhưng cảnh báo con số này có thể giảm xuống 2,5% hoặc rơi vào suy thoái nếu xung đột kéo dài.
Ông Josh Lipsky, Giám đốc cấp cao của Trung tâm địa-kinh tế thuộc Hội đồng thương mại Atlantic, nhận định những quyết định quan trọng nhất hiện không diễn ra tại IMF hay WB mà giữa Mỹ và Iran.
Bộ trưởng Tài chính Pháp Roland Lescure gọi eo biển Hormuz là “nút thắt” cần được khai thông, trong khi nhà kinh tế trưởng tại Ngân hàng Phát triển châu Phi, Kevin Chika Urama, kêu gọi các nước châu Phi tăng cường liên kết khu vực, đa dạng hóa các nguồn năng lượng và khai thác khí tự nhiên.
Đại diện Lesotho và Thái Lan cũng cảnh báo các cú sốc liên tiếp khiến các nền kinh tế nhỏ khó chống đỡ, nhưng đồng thời mở ra cơ hội thúc đẩy năng lượng tái tạo và cải cách chính sách nợ.
Theo các chuyên gia, nhìn chung hội nghị cho thấy vai trò dẫn dắt của Mỹ trong trật tự kinh tế quốc tế không còn chắc chắn như trước, còn IMF và WB chỉ có thể hỗ trợ phần nào, chứ chưa đủ sức giải quyết tận gốc các cú sốc toàn cầu.