CNBC ngày 20/1 dẫn lời các luật sư thương mại nhận định phán quyết sắp tới của Tòa án Tối cao Mỹ liên quan đến các mức thuế do Tổng thống Donald Trump áp đặt có thể ảnh hưởng đến những cảnh báo của ông về việc đánh thuế mới đối với các nước thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) xoay quanh vấn đề chủ quyền của Greenland.
Theo các luật sư, những cảnh báo áp thuế có mục tiêu mà Tổng thống Trump đưa ra vào cuối tuần qua nhiều khả năng dựa trên cùng một cơ sở pháp lý với các mức thuế mà ông đã áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Tính hợp pháp của chiến lược này sẽ do Tòa án Tối cao Mỹ quyết định, với phán quyết có thể được đưa ra sớm nhất là trong tuần này.
Ông Michael Lowell, đối tác và Trưởng nhóm Thực thi Quy định Toàn cầu tại hãng luật Reed Smith, cho biết: “Dù tổng thống chưa nêu rõ liệu các mức thuế này có dựa trên IEEPA hay không, nhưng phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ về IEEPA nhiều khả năng sẽ ảnh hưởng đến kết quả của các mức thuế bị đe dọa liên quan đến Greenland."
Theo ông, tương tự như trường hợp áp thuế đối với Brazil, nếu Tòa án Tối cao phán quyết rằng IEEPA không trao cho tổng thống quyền áp thuế, thì các mức thuế đang bị cảnh báo áp lên các nước thành viên NATO sẽ là bất hợp pháp.
Ngày 17/1, Tổng thống Trump tuyên bố rằng nếu không đạt được một thỏa thuận cho phép Washington tiếp quản Greenland, 8 quốc gia châu Âu (gồm Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hà Lan, Na Uy, Thụy Điển và Vương quốc Anh) sẽ phải đối mặt với các mức thuế gia tăng, bắt đầu từ 10% vào ngày 1/2 và tăng lên 25% vào ngày 1/6.
Trong loạt phán quyết mới nhất được Tòa án Tối cao Mỹ công bố vào sáng 20/1, vụ việc liên quan đến thuế quan không nằm trong danh sách các quyết định được ban hành. Ông Lowell nhận xét nếu tòa án lật ngược những mức thuế, “có thể các công ty nhập khẩu hàng hóa từ những quốc gia đó vẫn sẽ cần khởi kiện để thực thi phán quyết." Tuy nhiên, “đó sẽ là một vụ kiện nhanh chóng vì luật pháp đã được làm rõ thông qua phán quyết."
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 18/1 cho biết khả năng Tòa án Tối cao lật ngược việc Tổng thống Trump sử dụng quyền hạn khẩn cấp để áp thuế là “rất thấp.” Ngay cả trong trường hợp chính quyền thất bại, các quan chức của ông Trump vẫn khẳng định rằng các mức thuế mới sẽ được áp dụng ngay lập tức.
Một trong những chiến lược khác mà chính quyền có thể sử dụng là Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962. Các luật sư thương mại cho rằng tổng thống có thể sử dụng cuộc điều tra theo Mục 232 vừa hoàn tất về khoáng sản chiến lược để áp thuế.
Greenland là một hòn đảo giàu tài nguyên khoáng sản và là một lãnh thổ bán tự trị của Đan Mạch.