Một trạm xăng ở Rome, Italy. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khoản giảm thuế tiêu thụ đặc biệt tại Italy chính thức hết hạn từ ngày 7/10 mà không được gia hạn. Quyết định này khiến mức trần giá tạm thời do tập đoàn năng lượng Eni công bố trước đó gần như bị vô hiệu hóa, dẫn đến tình trạng giá dầu diesel và xăng tăng vọt ngay tại các trụ bơm ở Italy.

Trước đó, chính phủ Thủ tướng Giorgia Meloni từng đề cập đến khả năng ban hành một sắc lệnh mới nhằm áp dụng cơ chế giảm thuế linh hoạt mà không làm gia tăng gánh nặng lên tài chính công.

Phát biểu từ hội nghị Med9 diễn ra ở Split, Croatia, Thủ tướng Meloni giải thích rằng chính phủ vẫn sẵn sàng can thiệp bằng cơ chế thuế tiêu thụ đặc biệt linh hoạt, với khoảng 170 triệu euro (190,68 triệu USD) nguồn lực tích lũy từ tháng 9 có thể giải ngân cho mục tiêu này. Tuy nhiên, bà cho biết Rome đang cân nhắc thời điểm để can thiệp sao cho hiệu quả nhất.

Chính sách thận trọng của Italy cũng phản ánh chiến lược chờ đợi Hội đồng châu Âu nhóm họp vào ngày 15 và 16/10. Bà Meloni nhấn mạnh Italy đang phối hợp chặt chẽ với Cộng hòa Séc để thúc đẩy EU đưa ra các giải pháp toàn diện nhằm hạ chi phí năng lượng và bảo vệ năng lực cạnh tranh công nghiệp.

Trọng tâm các yêu cầu của Rome gồm giảm bớt gánh nặng chi phí từ hệ thống giao dịch phát thải (ETS), hoãn áp dụng quy định ETS2, và hạn chế tác động của chi phí CO2 đối với giá điện.

Bên cạnh đó, chính phủ Italy cũng đang cân nhắc khả năng áp dụng thuế đặc biệt đối với lợi nhuận siêu ngạch của các tập đoàn năng lượng - ý tưởng từng được Bộ trưởng Kinh tế Giancarlo Giorgetti ủng hộ.

Trong khi Italy lựa chọn chờ đợi quyết định từ Brussels, các quốc gia châu Âu khác lại đang hành động theo những cách riêng để bảo vệ người dân trước lạm phát nhiên liệu. Tại Pháp, chính phủ đã gia hạn gói hỗ trợ 100 euro cho 5,5 triệu người lao động di chuyển xa, đồng thời cấm nhà nước "hưởng lợi" từ thặng dư thuế nhiên liệu.

Trong khi đó, chính phủ Đức vừa hạ 17 xu/lít thuế tiêu thụ đặc biệt đến cuối năm, còn Tây Ban Nha duy trì mức giảm 20 xu/lít trong tháng 10 trước khi hạ dần, trong khi Bỉ và Anh ghi nhận mức giá kỷ lục lịch sử lần lượt ở mức 2,501 euro/lít và 2,35 euro/lít.