Động thái trên không chỉ thể hiện quyết tâm xử lý các dự án “treo” kéo dài nhiều năm mà còn được kỳ vọng sẽ góp phần giải phóng nguồn lực đất đai, tạo cơ hội cho các nhà đầu tư có năng lực tham gia phát triển dự án trong bối cảnh thị trường đang thiếu hụt nguồn cung.

Theo chỉ đạo của thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Sở Tài chính phải hoàn thiện hồ sơ, tham mưu UBND thành phố ban hành quyết định thu hồi đất và chấm dứt hoạt động các dự án trước ngày 31/5.

Danh sách bị thu hồi trải rộng ở nhiều lĩnh vực. Trong nhóm nhà ở và khu đô thị có hàng loạt dự án từng được kỳ vọng góp phần bổ sung nguồn cung cho thị trường như dự án nhà ở tại ngõ 102 Nguyễn Khuyến, khu nhà ở Thanh Lâm, khu nhà ở cán bộ công chức Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia - Sự thật, khu nhà ở quanh chợ trung tâm Tây Đằng hay dự án nhà ở dành cho cán bộ chiến sĩ E16 thuộc Bộ Công an.

Nhóm thương mại, dịch vụ cũng ghi nhận nhiều dự án quy mô lớn bị đưa vào diện xử lý như Cao ốc Thanh niên Plaza, dự án chợ và trung tâm thương mại tại Hòa Lạc, trung tâm giao dịch thương mại và văn phòng tại Bồ Đề, khách sạn 5 sao tại Ba Đình hay tổ hợp văn phòng và nhà ở cao tầng tại Ô Chợ Dừa.

Bên cạnh đó là các dự án công nghiệp, giáo dục và nông nghiệp đã nhiều năm không triển khai hoặc triển khai cầm chừng, gây lãng phí quỹ đất và ảnh hưởng đến quy hoạch phát triển của địa phương.

Việc thu hồi 24 dự án lần này là bước đi cụ thể trong quá trình rà soát tổng thể 341 dự án vốn ngoài ngân sách có sử dụng đất đang chậm triển khai trên địa bàn Hà Nội.

Trước đó, ngày 13/4, Chủ tịch UBND TP Hà Nội yêu cầu các chủ đầu tư báo cáo tiến độ thực hiện dự án trước ngày 30/4, đồng thời làm rõ năng lực tài chính, khả năng triển khai, các khó khăn vướng mắc và cam kết tiến độ trong thời gian tới.

Các chuyên gia đánh giá, Hà Nội đang chuyển từ giai đoạn rà soát sang giai đoạn xử lý thực chất. Thay vì để các dự án tồn tại trên giấy nhiều năm, cơ quan quản lý đang từng bước áp dụng các chế tài mạnh hơn nhằm đưa đất đai vào khai thác hiệu quả.

Mới đây, thành phố Hà Nội cũng ban hành quyết định thu hồi hơn 10.030 m2 đất tại khu dân dụng Bắc Phú Cát do Công ty CP Constrexim - Meco quản lý. Nguyên nhân được xác định là doanh nghiệp không hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, đã bị cưỡng chế nhưng không chấp hành, đồng thời hết thời hạn được gia hạn sử dụng đất mà vẫn không triển khai dự án.

Cần mạnh tay với dự án “treo”

Giới chuyên gia nhìn nhận việc xử lý các dự án “treo” là cần thiết trong bối cảnh thị trường bất động sản đang thiếu nguồn cung, đặc biệt tại Hà Nội.

Ông Phạm Đức Toản - CEO EZ Property cho rằng Luật Đất đai 2024 đã quy định rõ hơn về thời hạn xử lý các dự án chậm triển khai, giúp cơ quan quản lý có căn cứ pháp lý để hành động.

Theo ông Toản, cần phân loại cụ thể từng trường hợp bởi trên thực tế có nhiều dự án chậm tiến độ do các nguyên nhân khách quan như giải phóng mặt bằng, điều chỉnh quy hoạch hoặc thay đổi tổng mức đầu tư. Với những trường hợp này, cơ quan quản lý có thể xem xét gia hạn hoặc tháo gỡ khó khăn để dự án tiếp tục triển khai.

Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp yếu năng lực hoặc cố tình giữ đất nhiều năm mà không triển khai, việc thu hồi là cần thiết nhằm tránh lãng phí tài nguyên và ngăn chặn tình trạng đầu cơ dự án.

Ông Lê Đình Chung - CEO SGO Homes cho rằng đất đai là nguồn lực đặc biệt của quốc gia nên không thể để tình trạng doanh nghiệp được giao đất nhưng không đưa vào sử dụng kéo dài.

Theo ông Chung, quá trình xử lý cần bảo đảm nguyên tắc công bằng. Nếu nguyên nhân xuất phát từ các vướng mắc pháp lý hoặc thủ tục hành chính thì cơ quan quản lý cần chủ động tháo gỡ. Ngược lại, nếu nguyên nhân nằm ở năng lực tài chính hoặc năng lực triển khai của doanh nghiệp thì chủ đầu tư phải có trách nhiệm tái cơ cấu nguồn vốn, tìm kiếm đối tác liên doanh, M&A hoặc chấp nhận nhường cơ hội cho nhà đầu tư khác.