UBND TP Hà Nội vừa trình HĐND Thành phố xem xét chủ trương đầu tư dự án cải tạo, nạo vét và xử lý ô nhiễm môi trường sông Nhuệ theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT).
Dự án triển khai trên đoạn sông Nhuệ từ cống Liên Mạc đến hết địa phận Hà Nội, đi qua 19 xã, phường, gồm: Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Diễn, Xuân Phương, Từ Liêm, Tây Mỗ, Đại Mỗ, Hà Đông, Kiến Hưng, Đại Thanh, Bình Minh, Ngọc Hồi, Tam Hưng, Thường Tín, Thượng Phúc, Dân Hòa, Phượng Dực, Chuyên Mỹ, Ứng Hòa.
Tổng nhu cầu sử dụng đất khoảng 855 ha, tổng mức đầu tư sơ bộ là 75.115 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2029. UBND TP Hà Nội đề xuất lựa chọn Tập đoàn Geleximco - CTCP làm nhà đầu tư cho dự án.
Theo đề xuất, dự án được chia thành nhiều hợp phần lớn. Hợp phần thứ nhất là công tác giải phóng mặt bằng khoảng 144 ha, với kinh phí sơ bộ 23.641 tỷ đồng. Phần diện tích này gồm khoảng 17 ha phục vụ mở rộng sông theo quy hoạch, 45 ha để xây dựng đường giao thông và 82 ha dành cho cảnh quan giữa sông và tuyến đường. Theo tờ trình, việc giải phóng mặt bằng cũng nhằm tạo quỹ đất hai bên sông để thanh toán hợp đồng BT và bổ sung quỹ đất dự phòng của thành phố.
Hợp phần thứ hai là dự án cải tạo, nạo vét, kè bờ sông với tổng chiều dài hơn 61 km, kết hợp nâng cấp hàng trăm cống, cầu, trạm bơm và công trình điều tiết nước. Tổng vốn đầu tư của hợp phần này là hơn 31.400 tỷ đồng. Trong đó, đoạn từ cống Liên Mạc đến đường Vành đai 4 có vốn đầu tư dự kiến 18.264 tỷ đồng, còn đoạn từ Vành đai 4 đến hết địa phận Hà Nội có vốn đầu tư khoảng 13.163 tỷ đồng.
Hợp phần thứ ba là đầu tư hệ thống đường giao thông, hạ tầng kỹ thuật, cống thu gom nước thải dọc hai bên sông; xây dựng các tuyến cống, hố ga, giếng tách nước mưa và nước thải cùng các trạm bơm để đưa nước thải về nhà máy xử lý với tổng kinh phí sơ bộ 9.458 tỷ đồng.
Ngoài ra, dự án cũng dự kiến đầu tư xây dựng tối đa 13 nhà máy xử lý nước thải theo quy hoạch, vốn đầu tư khoảng 10.589 tỷ đồng.
Để thanh toán cho nhà đầu tư, UBND TP. Hà Nội đề xuất sử dụng quỹ đất của 6 dự án đối ứng với tổng giá trị ước tính khoảng 69.106 tỷ đồng, gồm khu đô thị Sơn Đồng - An Khánh (117 ha), khu đô thị tại phường Yên Nghĩa (100 ha), lô CT5 Khu đô thị thành phố giao lưu (1,5 ha), khu đô thị dọc quốc lộ 32 (20 ha), khu đô thị dọc đại lộ Hồ Tây - Ba Vì (20 ha) và ô đất đầu cống Liên Mạc (95 ha).
Theo UBND TP. Hà Nội, quỹ đất đề xuất chỉ là quỹ đất nghiên cứu để xác định quỹ đất dự kiến thanh toán và sẽ được tiếp tục nghiên cứu làm rõ và xác định chi tiết trong giai đoạn sau, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa nhà đầu tư và Nhà nước (giảm phát sinh chi phí lãi vay đầu tư xây dựng công trình BT).
Thẩm tra tờ trình của UBND TP. Hà Nội, Ban Đô thị HĐND TP. Hà Nội đã có báo cáo gửi HĐND thành phố thống nhất về sự cần thiết đầu tư dự án nhằm giải quyết các vấn đề về ô nhiễm môi trường, tiêu thoát nước và hạ tầng đô thị.
Tuy nhiên, báo cáo thẩm tra của Ban Đô thị HĐND TP. Hà Nội cho rằng, hồ sơ dự án hiện mới xác định sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 75.115 tỷ đồng, trong khi giá trị công trình BT, giá trị quỹ đất thanh toán và phương thức thanh toán chưa được xác định đầy đủ.
Theo cơ quan thẩm tra, hồ sơ cũng chưa làm rõ thời điểm, lộ trình thanh toán, tiến độ giao quỹ đất, cơ chế bù trừ và phương án xử lý chênh lệch giữa giá trị công trình BT với giá trị quỹ đất thanh toán. Đồng thời, hồ sơ chưa đánh giá đầy đủ khả năng huy động vốn của nhà đầu tư, chi phí vốn, chi phí lãi vay, khả năng cân đối nguồn lực cũng như các rủi ro tài chính trong quá trình thực hiện dự án. Các dự án đối ứng mới xác định khu vực, chưa làm rõ vị trí cụ thể.
Về phương án tài chính, Ban Đô thị HĐND TP. Hà Nội cho biết tổng giá trị quỹ đất dự kiến thanh toán hơn 69.100 tỷ đồng, thấp hơn sơ bộ tổng mức đầu tư sau thẩm định khoảng 6.010 tỷ đồng, tương đương khoảng 8%. Tuy nhiên, hồ sơ chưa làm rõ cơ sở xử lý khoản chênh lệch này.
Về công tác giải phóng mặt bằng, cơ quan thẩm tra cho biết dự án có quy mô thu hồi đất lớn nhưng hồ sơ chưa đánh giá đầy đủ phạm vi ảnh hưởng, nhu cầu tái định cư, khả năng bố trí quỹ đất, quỹ nhà tái định cư, tiến độ giải phóng mặt bằng và các rủi ro có thể phát sinh. Do đó, Ban Đô thị HĐND TP. Hà Nội đề nghị làm rõ tính khả thi của mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trong năm 2026 và hoàn thành toàn bộ dự án vào năm 2029.