Theo thông tin từ Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 30/6/2026, tổng số vốn đầu tư công giải ngân đạt 356.935,1 tỷ đồng, tương đương 35,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

So với cùng kỳ năm 2025, số vốn giải ngân tăng 38.361,9 tỷ đồng về số tuyệt đối, song tỷ lệ giải ngân thấp hơn 0,5 điểm phần trăm.

Đáng chú ý, nếu không tính phần 5% kế hoạch vốn đầu tư công ngân sách địa phương (tương đương 32.511,3 tỷ đồng) được thực hiện tiết kiệm để dự kiến đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tỷ lệ giải ngân của cả nước đạt khoảng 36,7% trên tổng kế hoạch vốn 972.074,7 tỷ đồng.

Nhiều vướng mắc khiến tiến độ giải ngân chưa đạt kỳ vọng

Theo báo cáo của các bộ, cơ quan trung ương và địa phương, tiến độ giải ngân vẫn chịu tác động từ nhiều khó khăn.

Trong đó, tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng chưa đáp ứng kịp nhu cầu tăng cao khi đầu tư công được đẩy mạnh, đồng thời việc điều phối nguồn cung giữa các vùng còn thiếu đồng bộ.

Bên cạnh đó, giá xăng dầu và chi phí vận chuyển biến động mạnh làm phát sinh chênh lệch chi phí, buộc nhiều dự án phải điều chỉnh hợp đồng. Công tác giải phóng mặt bằng cũng tiếp tục là "điểm nghẽn" khi nhiều địa phương gặp khó trong xác định nguồn gốc đất, đơn giá và phương án đền bù, khiến nhiều dự án chưa thể triển khai theo kế hoạch.

Ngoài ra, năng lực và trách nhiệm của một bộ phận chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu còn hạn chế, thiếu chủ động và quyết liệt trong tổ chức thi công. Tại một số xã, phường, lực lượng cán bộ phụ trách đầu tư công phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.

Bộ Tài chính cũng cho rằng việc lập kế hoạch vốn ở một số nơi chưa sát với nhu cầu và khả năng thực hiện, chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư còn hạn chế, dẫn đến phải điều chỉnh dự án hoặc đề xuất hoàn trả kế hoạch vốn, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai.

Đẩy nhanh giải ngân, ưu tiên các dự án trọng điểm

Để thúc đẩy giải ngân trong những tháng cuối năm, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành và địa phương tiếp tục phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong chỉ đạo, điều hành, kịp thời tháo gỡ các khó khăn thuộc thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét xử lý.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng và nguồn vật liệu xây dựng, các địa phương cần thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 25/CĐ-TTg và Công điện số 28/CĐ-TTg về quản lý, điều hành giá vật liệu xây dựng và đẩy nhanh giải phóng mặt bằng.

Bộ Xây dựng chủ động theo dõi sát diễn biến thị trường, phối hợp với các địa phương điều phối nguồn cung vật liệu giữa các vùng nhằm bảo đảm đủ vật liệu cho các dự án.

Đối với các công trình giao thông trọng điểm, Bộ Xây dựng và các địa phương cần triển khai nghiêm các nhiệm vụ được giao tại Thông báo số 343/TB-VPCP ngày 1/7/2026, phấn đấu trong quý III nâng tỷ lệ giải ngân các dự án trọng điểm lên cao hơn mức bình quân chung của cả nước.

Cùng với đó, các cơ quan chức năng sẽ siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đầu tư công, xử lý nghiêm các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, tổ chức và cá nhân cố tình gây khó khăn, cản trở hoặc thiếu trách nhiệm; đồng thời bố trí đủ nhân lực quản lý đầu tư công tại cấp xã, nhất là ở vùng sâu, vùng xa.

Đối với các dự án giao thông trọng điểm, đến hết ngày 30/6/2026 đã giải ngân 59.288,6 tỷ đồng, đạt 24,2% kế hoạch vốn đã phân bổ là 245.053,2 tỷ đồng.

Theo Bộ Tài chính, tiến độ giải ngân của nhóm dự án này chịu ảnh hưởng lớn bởi hai dự án quan trọng quốc gia trong lĩnh vực đường sắt với tổng kế hoạch vốn khoảng 101.000 tỷ đồng, chiếm 75,6% kế hoạch vốn năm 2026 của Bộ Xây dựng.

Cụ thể, Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam mới giải ngân 1.068,8 tỷ đồng, tương đương 2% kế hoạch vốn được giao 56.846,1 tỷ đồng. Trong khi đó, Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng giải ngân 1.193,4 tỷ đồng, đạt 2,5% trên kế hoạch 48.103,8 tỷ đồng.

Nếu không tính kế hoạch vốn và kết quả giải ngân của hai dự án đường sắt này, tỷ lệ giải ngân của các dự án giao thông trọng điểm đạt khoảng 40,8% kế hoạch, cao hơn mức bình quân chung của cả nước.