Dữ liệu về nợ của Venezuela còn khá mơ hồ, đặc biệt là từ năm 2017 khi các lệnh trừng phạt của Mỹ khiến nước này vỡ nợ.

AidData, phòng nghiên cứu tại Đại học William & Mary của Mỹ chuyên theo dõi hoạt động cho vay, ước tính rằng các chủ nợ Trung Quốc đã cam kết cho Venezuela vay 106 tỷ USD từ năm 2000 – 2018. Ngoài ra, họ cũng tính toán rằng số nợ chưa trả vào năm 2017 là 44 tỷ USD.

Các ước tính hiện tại rất khác nhau. Societe Generale ước tính giá trị khoản nợ chưa thanh toán của Venezuela với Trung Quốc vào khoảng 10 tỷ USD. JP Morgan ước tính từ 13 – 15 tỷ USD.

Vẫn chưa rõ liệu Venezuela đã trả được tiền gốc của các khoản vay còn tồn đọng kể từ khi vỡ nợ năm 2017 chưa hay chỉ mới trả lãi.

Các nguồn tin từ công ty dầu khí quốc doanh Venezuela (PDVSA) cho biết Trung Quốc đã cho Venezuela thời gian ân hạn để thanh toán nợ vào năm 2019, cho phép dùng dầu thô để thanh toán lãi vay.

Các tài liệu nội bộ của PDVSA cho thấy xuất khẩu dầu thô và dầu nhiên liệu sang Trung Quốc đạt 642.000 thùng/ngày, trong đó chỉ một phần được dùng để trả nợ.

Tại sao dữ liệu lại không đầy đủ?

Venezuela đã không công bố số liệu thống kê nợ cậy trong nhiều thập kỷ. Số liệu cuối cùng được ngân hàng trung ương công bố vào năm 2019, khiến việc xác định các khoản nợ còn tồn đọng và liệu quốc gia này có vay thêm hay không trở nên khó khăn.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng không công bố báo cáo toàn diện theo “Điều IV” về Venezuela kể từ năm 2004.

Điều này khiến các nhà quan sát phải chắp vá thông tin dựa trên các nguồn tin, bình luận công khai của các quan chức Venezuela và diễn biến xuất khẩu dầu thô vốn là nguồn thu chính của nước này.

Nhà phân tích Parks của AidData cho biết phần lớn các khoản nợ công của Venezuela với Trung Quốc là được ký kết với Ngân hàng Phát triển Trung Quốc thông qua các thỏa thuận cho vay được bảo đảm bằng dầu mỏ.

Parks cho biết, tiền thu được từ một phần dầu mỏ vận chuyển đến Trung Quốc đã được chuyển vào một tài khoản do Bắc Kinh kiểm soát và dùng để trả nợ, ngay cả khi các lệnh trừng phạt và tình trạng vỡ nợ khiến nhiều chủ nợ khác không được thanh toán.

Liệu Trung Quốc có thể được trả tiền bằng cách khác không?

Mỹ cho biết sẽ chuyển tiền thu được từ việc bán dầu của Venezuela vào một tài khoản có trụ sở tại Qatar mà họ kiểm soát, từ đó Washington có thể sẽ chuyển tiền cho Trung Quốc để tiếp tục trả nợ. Nhưng những phát ngôn từ chính quyền ông Trump đã cho thấy điều này khó có thể xảy ra.

Tập đoàn dầu khí quốc doanh lớn nhất Trung Quốc, CNPC, cũng có các tài sản sản xuất tại Venezuela. Sinovensa – liên doanh quan trọng nhất của CNPC với PDVSA – bơm khoảng 110.000 thùng dầu mỗi ngày. Hiện chưa rõ Mỹ sẽ xử lý lượng dầu này như thế nào.

Các chủ nợ khác, bao gồm cả các chủ sở hữu trái phiếu, đang thúc đẩy quyền lợi của họ trong cuộc đấu giá tài sản nước ngoài có giá trị nhất của Venezuela: công ty lọc dầu Citgo của Mỹ. Tuy nhiên, vị trí của công ty bên trong lãnh thổ Mỹ khiến Trung Quốc khó có thể tham gia vào cuộc chơi.

Theo Reuters