DatVietVAC: Mô hình kinh doanh không cần tích lũy tài sản hữu hình để tăng trưởng
Khác với doanh nghiệp sản xuất, vốn của DatVietVAC không bị "giam" trong hàng tồn kho hay tài sản cố định mà luân chuyển liên tục theo vòng quay tiền mặt – đầu tư sản xuất nội dung – khoản phải thu – tiền mặt. Sau khi thu tiền từ các hợp đồng quảng cáo, tài trợ và truyền thông, doanh nghiệp tiếp tục tái đầu tư vào các chương trình và IP mới.
Điều này thể hiện rất rõ trên bảng cân đối kế toán. Tại thời điểm cuối năm 2025, gần 96% tổng tài sản của DatVietVAC tập trung ở ba khoản mục lớn nhất: tiền và đầu tư ngắn hạn, khoản phải thu, và nhóm hàng tồn kho và tài sản cố định, trong đó hàng tồn kho và toàn bộ tài sản cố định chỉ chiếm khoảng 1% tổng tài sản.
Nói cách khác, những tài sản đang tạo ra dòng tiền ở hiện tại và còn có khả năng tiếp tục tạo giá trị trong nhiều năm tới lại gần như không được phản ánh đầy đủ trên bảng cân đối kế toán. Đây cũng chính là khác biệt lớn nhất khi phân tích một doanh nghiệp truyền thông giải trí so với các doanh nghiệp thuộc những ngành truyền thống.
Tuy nhiên, cũng chính từ cấu trúc tài sản này xuất hiện vấn đề rất thú vị. Bảng cân đối kế toán chỉ ghi nhận khoảng 1.905 tỷ đồng tổng tài sản, nhưng gần như không phản ánh đầy đủ hơn 2.000 IP giải trí, kho nội dung số cùng hệ sinh thái 114 nghệ sĩ mà DatVietVAC đã tích lũy trong nhiều năm.
Vì sao những IP này lại "vô hình" trên bảng cân đối kế toán?
Nguyên nhân không nằm ở DatVietVAC mà đến từ đặc thù của chuẩn mực kế toán. Cả VAS và IFRS đều áp dụng nguyên tắc thận trọng trong việc ghi nhận tài sản vô hình tự phát triển, khiến giá trị sổ sách của các doanh nghiệp truyền thông thường thấp hơn giá trị kinh tế thực tế.
Tuy nhiên, sẽ là một sự đơn giản hóa nếu cho rằng chỉ cần chuyển từ VAS sang IFRS thì khoảng cách này sẽ biến mất. Thực tế, ngay cả các tập đoàn giải trí quốc tế áp dụng IFRS cũng không phản ánh đầy đủ giá trị của những IP do doanh nghiệp tự xây dựng. Đối với ngành giải trí, phần lớn tài sản vô hình trên bảng cân đối kế toán thường đến từ (1) Lợi thế thương mại (goodwill) phát sinh sau các thương vụ M&A hoặc (2) bản quyền được mua lại từ bên ngoài, thay vì toàn bộ giá trị của các IP tự phát triển.
Đối với DatVietVAC, đặc thù của các chương trình truyền hình và gameshow cũng khiến khoảng cách này càng rõ nét hơn. Phần lớn chương trình chỉ sản xuất theo từng mùa, sau khi phát sóng sẽ nhanh chóng được kết chuyển vào giá vốn, khiến hàng tồn kho và tài sản vô hình duy trì ở mức khá thấp, ngay cả khi chương trình đó vẫn tiếp tục tạo ra giá trị thương mại sau nhiều năm.
Nếu Giá trị sổ sách (Book Value) chưa phản ánh đầy đủ, nhà đầu tư nên nhìn vào điều gì?
Nếu giá trị sổ sách (Book Value) chưa phản ánh đầy đủ giá trị kinh tế của một doanh nghiệp truyền thông, thì nhà đầu tư cũng không nên chỉ dừng lại ở quy mô tài sản hay giá trị sổ sách. Điều cần quan sát là khả năng doanh nghiệp liên tục tạo ra, phân phối và thương mại hóa các tài sản sở hữu trí tuệ (IP), cũng như hiệu quả chuyển hóa các tài sản đó thành kết quả tài chính.
Khác với một sản phẩm vật lý, một IP thành công có thể tiếp tục tạo doanh thu từ bán vé sự kiện (concert), tái phân phối nội dung phái sinh trên các nền tảng trực tuyến (OTT), khai thác bản quyền âm nhạc trên các nền tảng nhạc số, các vật phẩm âm nhạc (Merchandise), cấp phép bản quyền và nhiều hình thức khai thác khác (licensing),... trong khi chi phí sáng tạo nội dung gốc chỉ phát sinh một lần.
Với DatVietVAC, lợi thế này được xây dựng trên một hệ sinh thái khép kín. Doanh nghiệp hiện nắm giữ hơn 60% thị phần các chương trình truyền hình thực tế khung giờ vàng thông qua Dong Tay Promotion và Vie Channel; sở hữu hệ sinh thái số với khoảng 270 triệu người theo dõi và 67 tỷ lượt xem mỗi năm, tạo lợi thế cả về phân phối nội dung lẫn dữ liệu người dùng. Song song đó, hệ sinh thái "Say Hi" đã mở rộng từ một chương trình truyền hình sang bán vé sự kiện, sản phẩm lưu niệm và cấp phép bản quyền. Riêng năm 2025, DatVietVAC bán khoảng 167.000 vé, 224.000 sản phẩm lưu niệm và ghi nhận 45,4 tỷ đồng doanh thu từ hoạt động cấp phép IP sang Mỹ.
Hiệu quả của mô hình này cũng phản ánh rõ trên các chỉ số tài chính. Năm 2025, ROE của DatVietVAC đạt hơn 40%, cao hơn đáng kể mức trung bình khoảng 8,4% của các doanh nghiệp Media & Entertainment trong khu vực; biên lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh đạt khoảng 13,9%, vượt xa mức bình quân khoảng 2,5% của ngành. Bên cạnh tăng trưởng, doanh nghiệp cũng duy trì chính sách cổ tức tiền mặt ổn định nhiều năm, với mức bình quân trên 2.300 đồng/cổ phiếu giai đoạn 2023–2025 và dự kiến 2.500 đồng/cổ phiếu trong năm 2026.
Đó cũng là lý do khi định giá một doanh nghiệp như DatVietVAC, giá trị sổ sách (Book Value) chỉ nên được xem là điểm khởi đầu. Điều quyết định giá trị dài hạn không phải doanh nghiệp đang sở hữu bao nhiêu tài sản hữu hình, mà là năng lực xây dựng một hệ sinh thái có thể liên tục tạo ra, phân phối và thương mại hóa IP. Đây mới là tài sản cốt lõi và cũng là phần giá trị mà bảng cân đối kế toán hiện nay rất khó phản ánh đầy đủ.