Công ty Chứng khoán Vietcap vừa cập nhật báo cáo sau buổi gặp nhà đầu tư của Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (Sacombank, mã STB).

Một trong những thông tin đáng chú ý tại cuộc gặp là tiến độ xử lý 32,5% cổ phần Sacombank liên quan đến ông Trầm Bê.

Theo chia sẻ của Sacombank được Vietcap dẫn lại, đội ngũ lãnh đạo mới tại Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã khởi động lại các cuộc trao đổi với ngân hàng về phương án xử lý lượng cổ phần này.

Sau hơn một năm không có phản hồi chính thức, trong 2-3 tháng gần đây, NHNN đã yêu cầu Sacombank cung cấp thêm tài liệu và đang chuẩn bị trình xin ý kiến chỉ đạo tiếp theo từ lãnh đạo cấp cao của cơ quan này.

Vietcap đánh giá phương án bán 32,5% cổ phần vẫn là yếu tố hỗ trợ quan trọng đối với cổ phiếu STB, song hiện vẫn cần chờ phê duyệt từ các cơ quan quản lý.

Báo cáo của Vietcap cũng đánh giá tích cực việc Sacombank chuyển dịch chiến lược sang phục vụ các doanh nghiệp lớn và hệ sinh thái kinh doanh của nhóm khách hàng này, qua đó có thể thúc đẩy tăng trưởng tín dụng mạnh hơn, cải thiện tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) và tạo dựng nền tảng thu nhập phí bền vững hơn.

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, Vietcap cho rằng nhu cầu trích lập dự phòng ở mức cao và áp lực biên lãi ròng (NIM) kéo dài vẫn tiếp tục gây sức ép lên lợi nhuận. Nhìn chung, thời điểm và tốc độ phục hồi lợi nhuận vẫn chưa chắc chắn và sẽ phụ thuộc vào tốc độ xử lý nợ xấu của Sacombank, khả năng duy trì thu nhập phí ở mức cao, cũng như thời điểm NIM ổn định/phục hồi trở lại.

Tín dụng tăng tốc, mở rộng cho vay doanh nghiệp

Về hoạt động tín dụng, tăng trưởng cho vay của Sacombank đã tăng tốc đáng kể sau khi ngân hàng hoàn tất giai đoạn đầu của quá trình tái cơ cấu vận hành.

Cụ thể, tại thời điểm cuối quý III/2026, tăng trưởng tín dụng của ngân hàng tăng 11,8% so với đầu năm và cao hơn đáng kể so với mức 1,5% ghi nhận vào cuối tháng 6/2026.

Cơ cấu tín dụng cũng có sự thay đổi rõ nét khi ngân hàng đẩy mạnh cho vay doanh nghiệp. Tỷ trọng dư nợ khách hàng doanh nghiệp tăng lên 59,2% tổng dư nợ trong quý III, so với 50,8% trong quý II và 47% vào cuối năm 2025, phản ánh chiến lược chuyển dịch sang các khách hàng doanh nghiệp lớn và hệ sinh thái của nhóm khách hàng này.

Vietcap cho biết một số khoản vay được giải ngân trong quý III thuộc diện không tính vào hạn mức tăng trưởng tín dụng của NHNN. Nếu loại trừ các khoản vay này, tăng trưởng tín dụng của Sacombank trong 9 tháng đầu năm đạt khoảng 8-9%, thay vì 11,8%.

Về triển vọng, Sacombank cho rằng tăng trưởng tín dụng có thể vượt hạn mức được giao 11,5% nhờ hoạt động tài trợ các dự án hạ tầng thuộc diện ngoài hạn mức, với khả năng đạt 20% hoặc thậm chí cao hơn.

Trong 3-5 năm tới, ngân hàng đặt mục tiêu nâng tỷ trọng nhóm khách hàng thuộc các hệ sinh thái doanh nghiệp lớn lên khoảng 20-25% quy mô bảng cân đối kế toán.

Huy động tăng 25,4%, NIM giảm sâu 109 điểm cơ bản

Song song với tăng trưởng tín dụng, Sacombank cũng chủ động củng cố nền tảng huy động vốn để chuẩn bị cho kế hoạch mở rộng cho vay trong các quý tới, tập trung vào các hệ sinh thái doanh nghiệp lớn và dự án hạ tầng.

Tại thời điểm cuối quý III/2026, tiền gửi khách hàng của Sacombank đạt 775.000 tỷ đồng, tăng 25,4% so với đầu nămvà gấp hơn 2 lần tốc độ tăng trưởng tín dụng 11,8%.

Cơ cấu tiền gửi cũng cải thiện nhờ mở rộng hợp tác với các doanh nghiệp lớn và hệ sinh thái doanh nghiệp. Theo đó, tiền gửi từ khách hàng doanh nghiệp chiếm 26,9% tổng tiền gửi trong quý III, tăng từ mức 20,9% trong quý II. Tỷ lệ CASA đạt 18,6%, tăng 3,6 điểm phần trăm so với đầu năm.

Tuy nhiên, khả năng sinh lời vẫn chịu sức ép lớn từ chi phí vốn và chất lượng tài sản. NIM trong 9 tháng đầu năm 2026 giảm 109 điểm cơ bản so với cùng kỳ, xuống còn 2,52%.

Theo phân tích của Vietcap, chất lượng tài sản suy yếu đóng góp khoảng 70-80 điểm cơ bản vào mức giảm NIM, trong khi lãi suất tiền gửi và chi phí vốn tăng khiến chỉ số này thu hẹp thêm 20-30 điểm cơ bản.

Ở chiều tích cực, Sacombank kỳ vọng thu nhập phí sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao hơn đáng kể so với mức lịch sử trong năm tới, dù có thể giảm so với nền cao bất thường của năm nay.

Lý giải về sự gia tăng mạnh của thu nhập phí trong quý II và quý III, ngân hàng cho biết phí cam kết không chỉ gắn với việc dành sẵn nguồn vốn cho các khoản giải ngân trong tương lai mà còn bao gồm nhiều dịch vụ ngân hàng khác. Khách hàng trả trước một khoản phí để ngân hàng sẵn sàng đáp ứng các nhu cầu quy mô lớn khi phát sinh, sau đó tiếp tục trả phí riêng cho những dịch vụ như chuyển tiền, mở thư tín dụng (LC) hoặc bảo lãnh ngân hàng.

Nợ xấu ở mức 5,99%, Sacombank lùi mục tiêu về dưới 5% cuối năm

Trái ngược với sự cải thiện về quy mô tín dụng và huy động, chất lượng tài sản tiếp tục là vấn đề đáng lưu ý đối với Sacombank.

Theo chia sẻ của ngân hàng, áp lực suy giảm chất lượng tài sản trong quý III xuất hiện trên diện rộng ở nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), hộ kinh doanh và khách hàng cá nhân. Các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là những đơn vị hướng tới thị trường Mỹ và châu Âu, chịu sức ép từ thuế quan, chi phí đầu vào gia tăng và điều kiện kinh doanh suy yếu. Những ngành hàng bị ảnh hưởng bao gồm thép, giày da, dệt may, thủy sản và xây dựng.

Sacombank cho rằng nợ quá hạn và nợ xấu mới phát sinh đã đạt đỉnh trong quý III, với tỷ lệ nợ xấu ở mức 5,99% (theo Thông tư 31), và kỳ vọng sẽ tiếp tục cải thiện trong các quý
tới thông qua hoạt động tích cực xử lý nợ.

Ngân hàng đặt mục tiêu đưa tỷ lệ nợ xấu xuống không quá 5% vào cuối năm 2026, thay vì mục tiêu khoảng 4% trước đó. Đến cuối năm 2027, ngân hàng kỳ vọng tiếp tục đưa tỷ lệ này xuống khoảng 3%.

Trong ngắn hạn, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) được dự báo duy trì ở mức tương đối thấp hoặc giảm nhẹ do ngân hàng tiếp tục sử dụng nguồn dự phòng hiện có để xử lý nợ xấu.

Vietcap lưu ý phần lớn các khoản nợ được xóa trong những quý gần đây đều có tài sản bảo đảm, chủ yếu là bất động sản. Tuy nhiên, quá trình thu hồi có thể kéo dài trong bối cảnh thị trường bất động sản còn trầm lắng.

Theo Vietcap, triển vọng phục hồi lợi nhuận của Sacombank sẽ phụ thuộc vào tốc độ xử lý nợ xấu, khả năng duy trì nguồn thu phí và thời điểm NIM ổn định trở lại. Dù chiến lược mở rộng cho vay doanh nghiệp lớn mở ra dư địa tăng trưởng mới, áp lực trích lập dự phòng và chất lượng tài sản vẫn là những yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới.