Tại tổ hợp chung cư HH Linh Đàm, câu chuyện được bàn luận sôi nổi trong các hội nhóm cư dân. Với nhiều người đã sinh sống tại đây hơn một thập kỷ, điều họ mong muốn nhất là những tồn tại kéo dài nhiều năm sớm được giải quyết, để căn hộ có thể được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu.
Gần 9.000 căn hộ, hơn 10 năm không có sổ
Theo phản ánh của cư dân, tổ hợp 12 tòa chung cư HH Linh Đàm hiện chưa thành lập Ban quản trị. Do đó, không có cá nhân nào là thành viên Ban quản trị đại diện cho toàn bộ cư dân. Hiện nay, tổ dân phố vừa được kiện toàn, đóng vai trò kết nối người dân với chính quyền địa phương.
Trong các cuộc thảo luận trên hội nhóm HH Linh Đàm, nhiều cư dân cho biết họ mua căn hộ tại tổ hợp HH Linh Đàm trong giai đoạn khoảng năm 2014-2016 thông qua hợp đồng mua bán ký với chủ đầu tư.
Tại thời điểm đó, việc quyết định mua nhà được người dân đưa ra dựa trên hồ sơ, thông tin pháp lý do chủ đầu tư cung cấp cũng như việc dự án đang được các cơ quan có thẩm quyền quản lý. Nhiều trường hợp còn được ngân hàng thẩm định và cho vay để mua căn hộ, trong đó có người tiếp cận gói tín dụng 30.000 tỷ đồng dành cho nhà ở xã hội và người thu nhập thấp vào thời điểm đó.
Theo quan điểm của nhiều cư dân, nếu trong quá trình đầu tư, xây dựng và đưa dự án vào sử dụng phát sinh các sai phạm liên quan đến quy hoạch, giấy phép xây dựng, tầng cao, diện tích, công năng hay nghĩa vụ tài chính về đất đai, đây là những vấn đề thuộc quá trình quản lý và thực hiện dự án.
Người mua nhà để ở, theo các cư dân, không có chuyên môn, thẩm quyền hay công cụ pháp lý để kiểm soát toàn bộ quá trình đầu tư và xây dựng của chủ đầu tư.
“Việc người dân đã mua nhà, thanh toán tiền, nhận bàn giao và sinh sống ổn định trong thời gian dài không có nghĩa là người dân phải gánh thay trách nhiệm pháp lý hoặc hậu quả tài chính từ những sai phạm của chủ đầu tư”, một cư dân nêu ý kiến.
Điều khiến nhiều người trăn trở nhất là sau hơn một thập kỷ sinh sống, căn hộ vẫn chưa thể hoàn tất thủ tục pháp lý để được cấp giấy chứng nhận.
Chị Đoàn Trang, một cư dân HH Linh Đàm, cho biết gia đình chị đã gắn bó với khu vực này hơn 10 năm. Công việc, việc học của con cái và sinh hoạt của cả gia đình đều đã ổn định.
Nếu phải rời khỏi nơi ở hiện tại, chị cho biết gia đình sẽ không tránh khỏi những xáo trộn. Tuy nhiên, chị cũng nhìn nhận việc Hà Nội xây dựng phương án xử lý các tồn tại là một tín hiệu tích cực.
“Hơn 10 năm nay căn hộ không có sổ, gần như chỉ để ở. Muốn thực hiện nhiều việc liên quan đến tài sản cũng khó. Nếu sau khi tháo gỡ được các vướng mắc mà những căn hộ đủ điều kiện được cấp sổ thì đó là điều rất tốt”, chị Trang chia sẻ.
Theo chị, trong trường hợp một số cư dân buộc phải di dời, phương án bố trí chỗ ở mới hoặc chủ đầu tư mua lại căn hộ theo giá thị trường cần được làm rõ. Ngược lại, nếu một phần công trình có thể được giữ lại sau quá trình xử lý và cư dân được cấp giấy chứng nhận, đây cũng là kết quả mà nhiều người mong muốn.
Lo ngại phương án trả lại tiền mua nhà sau hơn 10 năm
Chị Thu Hương, một cư dân tại HH Linh Đàm, cho biết vào khoảng tháng 4 năm nay, nhiều cư dân đã nhận được phiếu thu thập thông tin liên quan đến phương án xử lý các tồn tại của dự án.
Theo chị Hương, trên phiếu có hai lựa chọn gồm trả lại căn hộ để nhận lại tiền đã mua hoặc được bố trí một căn hộ khác có giá trị tương đương tại dự án Thanh Hà.
Tuy nhiên, cả hai phương án đều khiến không ít cư dân băn khoăn. Với phương án trả lại căn hộ và nhận lại số tiền đã mua từ hơn 10 năm trước, nhiều người cho rằng giá trị đồng tiền đã thay đổi rất lớn trong khi giá nhà hiện nay đã tăng mạnh.
“Nếu chỉ nhận lại số tiền đã bỏ ra để mua nhà cách đây hơn 10 năm thì rất khó để mua một căn hộ tương đương ở thời điểm hiện tại”, chị Hương nói.
Trong khi đó, phương án bố trí nhà ở mới tại khu đô thị Thanh Hà cũng khiến nhiều gia đình phải cân nhắc do khoảng cách với Linh Đàm khoảng 10 km.
Với những gia đình đã sinh sống ổn định hơn một thập kỷ, việc chuyển nơi ở không chỉ là câu chuyện đổi một căn hộ sang căn hộ khác. Công việc, trường học của con cái, sinh hoạt gia đình và các mối quan hệ tại địa phương đều có thể bị ảnh hưởng.
“Gia đình đã sống ở đây nhiều năm, con cái học hành, công việc cũng đã ổn định. Nếu phải chuyển đi nơi khác thì cuộc sống sẽ xáo trộn rất nhiều”, anh Mạnh - một cư dân sống tại tòa HH3 cho biết.
Một số cư dân khác đặt câu hỏi về tính khả thi của việc xử lý phần công trình được cho là xây dựng vượt so với quy hoạch, giấy phép.
Theo phản ánh của một cư dân sống tại tòa HH4, nếu công trình được cấp phép 27 tầng nhưng thực tế xây dựng lên tới 41 tầng thì bài toán xử lý không đơn giản chỉ là di dời cư dân đang sinh sống tại các tầng vượt quy định.
“Cứ giả sử phải di dời 14 tầng xây dựng vượt quy định thì số lượng cư dân sẽ rất lớn. Sau khi di dời, phần công trình đó sẽ được xử lý như thế nào?”, cư dân này đặt vấn đề.
Theo cư dân này, phương án tháo dỡ một phần công trình cũng đặt ra nhiều câu hỏi về kỹ thuật và an toàn, bởi các tòa nhà đã hoàn thành, đưa vào sử dụng trong thời gian dài và hiện có dấu hiệu xuống cấp ở một số hạng mục.
“Nếu không thể tháo dỡ mà chỉ di dời cư dân ở phần sai phạm thì sau đó những tầng này sẽ được sử dụng như thế nào? Nếu để trống thì tải trọng của công trình vẫn còn đó”, cư dân này băn khoăn.
Qua hơn 10 năm sử dụng, nhiều cư dân cho biết tình trạng quá tải và xuống cấp tại một số khu vực đã trở thành vấn đề thường xuyên.
Anh Tuấn Dũng, cư dân sinh sống tại tòa HH1, cho biết khu vực dưới chân các tòa nhà tập trung dày đặc hàng quán, từ ăn uống, cà phê đến các dịch vụ thiết yếu. Vào giờ cao điểm, thang máy thường xuyên xảy ra tình trạng ùn ứ.
Theo anh, không gian sinh hoạt chung chủ yếu là khoảng sân giữa các tòa nhà. Sau nhiều năm sử dụng, một số hạng mục đã có dấu hiệu xuống cấp, tường bao bong tróc, ẩm mốc và cũ.
Cư dân VP6: “Nếu phải di dời, cần xử lý sớm để người dân ổn định cuộc sống”
Không chỉ cư dân HH Linh Đàm, những người sinh sống tại các dự án khác nằm trong diện rà soát cũng đang chờ đợi phương án xử lý.
Chị Thúy Vân, cư dân tại VP6 Linh Đàm, cho rằng phương án tốt nhất vẫn là giữ lại căn hộ và hoàn tất các thủ tục pháp lý để người dân được cấp giấy chứng nhận, nếu các điều kiện và quy định pháp luật cho phép.
“Tuy nhiên, nếu buộc phải di dời thì mong các cơ quan chức năng và chủ đầu tư xử lý sớm, triệt để để người dân còn có phương án ổn định cuộc sống”, chị nói.
Theo chị Vân, trong trường hợp dự án đã có kết quả định giá liên quan đến việc giải quyết quyền lợi của cư dân, người dân mong muốn chủ đầu tư sớm đưa ra phương án cụ thể.
“Nếu phải bồi thường thì cần làm sớm để mọi người còn có hướng tìm chỗ ở mới, còn tính chuyện học hành của con cái”, chị chia sẻ.
Những ý kiến trái chiều cho thấy mong muốn của cư dân tại các dự án là không hoàn toàn giống nhau. Có người đặt ưu tiên vào việc tiếp tục sinh sống tại nơi đã gắn bó hơn một thập kỷ và được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu. Có người mong sớm được giải quyết bằng phương án bồi thường phù hợp để chuyển đến nơi ở mới.
Điểm chung là nhiều cư dân mong quá trình xử lý các tồn tại kéo dài nhiều năm sẽ sớm có phương án rõ ràng, khả thi, bảo đảm quyền lợi của người mua nhà và giúp họ chấm dứt tình trạng chờ đợi, bất định về pháp lý đối với chính căn hộ đang sinh sống.
UBND TP Hà Nội vừa ban hành kế hoạch xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả, bảo đảm an sinh xã hội trong giải quyết các vụ án, vụ việc liên quan đến các dự án nhà ở của các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Mường Thanh do ông Lê Thanh Thản làm đại diện pháp luật/chủ sở hữu trên địa bàn Thành phố.
Theo kế hoạch, 12 công trình, dự án nằm trong diện rà soát gồm Khu CT6 Kiến Hưng; Khu hỗn hợp Đại Thanh; Khu nhà ở Xa La; CT5 Tân Triều; VP3, VP5, VP6 Linh Đàm; HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm và Khu nhà ở CT11, CT12 Kim Văn - Kim Lũ.
Thành phố yêu cầu rà soát không chỉ ở cấp dự án mà phải xác định cụ thể số lượng căn hộ, diện tích hiện trạng và vị trí các căn hộ được xây dựng tại từng tầng của từng tòa nhà. Qua đó phân loại những hạng mục được phép tồn tại và những trường hợp phải di dời hoặc phá dỡ.