Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao và các kênh đầu tư liên tục biến động, bài toán phân bổ tài sản đang trở nên phức tạp hơn đối với nhà đầu tư.
Tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 diễn ra ngày 12/11, các chuyên gia đã chia sẻ kinh nghiệm phân bổ tài sản cá nhân, đồng thời đưa ra những gợi ý đáng chú ý cho giai đoạn 1-3 năm tới. Điểm chung trong các quan điểm là nhà đầu tư cần nhìn danh mục tài sản một cách tổng thể, thay vì chỉ tập trung vào một kênh đầu tư riêng lẻ. Khả năng tạo dòng tiền, tính thanh khoản, chất lượng tài sản và mức độ sử dụng đòn bẩy cần được đặt ngang với kỳ vọng sinh lời.
Không nên dồn tài sản vào bất động sản chỉ để chờ tăng giá
Bất động sản từ lâu là một trong những kênh tích lũy tài sản quen thuộc của các gia đình Việt. Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thị Minh Thu, Giám đốc Điều hành Công ty Tư vấn Tài chính và Đầu tư Index Partners, điều quan trọng không chỉ là sở hữu bất động sản mà còn là khả năng khai thác tài sản để tạo ra dòng tiền.
Chia sẻ về danh mục đầu tư cá nhân trong hai năm qua, bà Thu cho biết tỷ trọng lớn nhất được dành cho bất động sản, nhưng chủ yếu là những tài sản có khả năng tạo dòng tiền. Nhóm tiếp theo là tài sản thu nhập cố định, gồm tiền gửi tiết kiệm và trái phiếu, trong khi vàng chiếm tỷ trọng nhỏ nhất.
Theo bà Thu, lý do bà ưu tiên bất động sản tạo dòng tiền trong hai năm qua là dự báo sẽ có những thay đổi đáng kể về cơ chế, chính sách đối với thị trường này. Nhà nước sẽ có những biện pháp hạn chế đầu cơ, không khuyến khích cá nhân hay chủ doanh nghiệp dồn vốn vào bất động sản chỉ với mục đích chờ tăng giá.
Trong bối cảnh đó, những bất động sản có khả năng khai thác cho thuê, tạo nguồn thu thường xuyên sẽ có lợi thế. Dòng tiền từ hoạt động cho thuê giúp chủ sở hữu trang trải chi phí duy trì tài sản, trả lãi vay nếu sử dụng đòn bẩy và hạn chế áp lực tài chính khi thị trường trầm lắng.
Ngược lại, bất động sản không tạo ra dòng tiền có thể khiến một lượng vốn lớn bị đọng lại trong thời gian dài. Nhà đầu tư vẫn phải chịu chi phí cơ hội, chi phí duy trì và nghĩa vụ trả nợ, trong khi khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền phụ thuộc nhiều vào thanh khoản thị trường.
Bà Thu cũng đề cập khả năng xuất hiện chính sách thuế đối với bất động sản thứ hai, thứ ba trong tương lai. Nếu tài sản không tạo ra dòng tiền, nhà đầu tư có thể phải đối mặt với nhiều chi phí hơn khi tiếp tục nắm giữ.
Đáng chú ý, bà Thu cho rằng năm 2027 vẫn có thể xuất hiện cơ hội mua bất động sản chất lượng với mức giá hấp dẫn. Khi lãi suất duy trì ở mức cao, một bộ phận nhà đầu tư gặp khó khăn về thanh khoản có thể phải bán tài sản. Những người có sẵn tiền mặt sẽ có lợi thế trong việc lựa chọn và đàm phán giá.
Góc nhìn này cũng đặt ra một gợi ý cho các gia đình đang sở hữu nhiều bất động sản: cần đánh giá lại hiệu quả từng tài sản, phân biệt rõ bất động sản phục vụ nhu cầu sử dụng, bất động sản tạo dòng tiền và bất động sản chỉ được nắm giữ với kỳ vọng tăng giá.
Tiền gửi và trái phiếu giúp cân bằng dòng tiền gia đình
Bên cạnh bất động sản, tài sản thu nhập cố định tiếp tục được các chuyên gia đánh giá là một cấu phần quan trọng trong danh mục.
Theo bà Thu, trong bối cảnh lãi suất khó giảm trong ngắn hạn, nhà đầu tư không nên chỉ giới hạn lựa chọn ở tiền gửi tiết kiệm mà có thể cân nhắc trái phiếu doanh nghiệp.
So với tiền gửi, trái phiếu doanh nghiệp có thể mang lại lợi suất cao hơn và tạo dòng tiền lãi định kỳ theo quý hoặc nửa năm. Tuy nhiên, mức sinh lời cao hơn cũng đi kèm yêu cầu đánh giá kỹ hơn về chất lượng tổ chức phát hành, khả năng trả nợ và các điều khoản của trái phiếu.
Đây là điểm đặc biệt quan trọng đối với các gia đình có quy mô tài sản lớn. Việc tìm kiếm lợi suất cao không nên làm suy giảm khả năng bảo đảm thanh khoản hoặc khiến gia đình phải đối mặt với rủi ro mất vốn khi doanh nghiệp phát hành gặp khó khăn.
Cùng chia sẻ về góc nhìn đầu tư, ông Nguyễn Duy Linh, CEO CTCP Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), cho rằng trước khi phân bổ tài sản, nhà đầu tư cần xác định rõ vai trò của từng lớp tài sản đối với mục tiêu đầu tư.
Theo ông Linh, tiền gửi ngân hàng đáp ứng nhu cầu thanh khoản, đồng thời mang lại mức sinh lời tương đối dễ dự tính, nhưng kênh đầu tư này vẫn đối mặt với rủi ro lạm phát và rủi ro liên quan đến tổ chức tín dụng. Còn với tài sản có thu nhập cố định tuy giúp tạo dòng tiền ổn định nhưng nhà đầu tư cần đánh giá kỹ tổ chức phát hành, khả năng trả nợ và chất lượng tài sản.
Trong khi đó, cổ phiếu có khả năng giúp tài sản tăng trưởng nhanh hơn nhưng phải lựa chọn được doanh nghiệp có chất lượng. Đối với bất động sản, lớp tài sản này có hai giá trị chính là tiềm năng tăng giá và khả năng tạo dòng tiền. Vì vậy, ngay từ khi quyết định đầu tư, nhà đầu tư cần xác định rõ mục tiêu hướng đến.
Ở góc độ đầu tư cá nhân, ông Linh cho biết đang giảm tỷ trọng tài sản dành cho mục tiêu thanh khoản và tăng tỷ trọng tài sản có thu nhập cố định lên khoảng 30 - 40%. Ông quan tâm đến trái phiếu của những tổ chức phát hành có chất lượng tốt, được ngân hàng bảo lãnh và có lãi suất cao hơn tiền gửi tiết kiệm.
Bên cạnh đó, ông cũng đang từng bước tăng tỷ trọng cổ phiếu trong danh mục do đánh giá mặt bằng định giá thị trường tương đối thấp. Theo ước tính của ông, nếu loại trừ nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup, P/E của thị trường vào khoảng 9,3-9,4 lần. Với kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp tăng trưởng 15-17%, trong khi P/E có thể giảm xuống khoảng 8,5 lần, ông cho rằng định giá thị trường ở mức thấp đang tạo ra cơ hội đầu tư.
“Với mức định giá hiện tại và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận, tôi cho rằng lợi nhuận kỳ vọng đang lớn hơn rủi ro”, ông Linh nhận định.
Dù vậy, vị chuyên gia nhấn mạnh việc lựa chọn cổ phiếu cần tập trung vào chất lượng tăng trưởng của doanh nghiệp, khả năng tạo ra dòng tiền thực, hiệu quả kinh doanh qua nhiều năm và mức độ lành mạnh của bảng cân đối kế toán.
Nhìn nhận về kênh cổ phiếu, bà Thu cho rằng đây cũng là một kênh đầu tư rất tốt nếu nhà đầu tư biết cách ủy thác vốn cho những người am hiểu thị trường. Theo đó, nhà đầu tư có thể cân nhắc ủy thác vốn cho các tổ chức quản lý quỹ hoặc đầu tư thông qua chứng chỉ quỹ phù hợp với khẩu vị rủi ro.
Đầu tư mua cổ phần doanh nghiệp mở ra cơ hội tăng trưởng dài hạn
Một hướng phân bổ khác được ông Duc Tran, Quản lý Đầu tư và Quan hệ Nhà đầu tư tại Vietnam Investments Group (VIG), đề cập là đầu tư vào doanh nghiệp tư nhân.
Theo ông, lãi suất cao có thể khiến doanh nghiệp gặp khó khăn hơn trong việc huy động vốn vay, qua đó làm gia tăng nhu cầu chuyển nhượng cổ phần. Đây có thể là cơ hội để các nhà đầu tư có nguồn lực, kinh nghiệm và hiểu biết ngành nghề tham gia góp vốn vào doanh nghiệp.
Tuy nhiên, ông Duc Tran lưu ý rủi ro tập trung có thể gia tăng nếu một doanh nghiệp đầu tư vào một doanh nghiệp khác hoạt động trong cùng ngành. Khi thị trường biến động, cả hoạt động kinh doanh cốt lõi lẫn khoản đầu tư bên ngoài đều có thể chịu ảnh hưởng.
Đối với những gia đình sở hữu doanh nghiệp, ông Duc Tran cho rằng quyết định phân bổ tài sản cần tính đến mối quan hệ giữa vốn dành cho hoạt động kinh doanh cốt lõi và vốn đầu tư bên ngoài. Việc tham gia vào hai lĩnh vực có đặc điểm hoạt động và động lực thị trường khác nhau giúp doanh nghiệp đa dạng hóa hoạt động, qua đó giảm thiểu rủi ro tập trung.
Với danh mục cá nhân trong năm tới, ông Duc Tran dự kiến giảm tỷ lệ sử dụng đòn bẩy tài chính và đòn bẩy nợ, đồng thời tăng tỷ trọng tài sản có tính thanh khoản cao hơn, bao gồm tài sản thu nhập cố định và cổ phiếu.