Thanh khoản ngân hàng chịu áp lực nhưng vẫn trong tầm kiểm soát
Thời gian gần đây, tình hình quốc tế đã và đang diễn biến phức tạp, khó lường, diễn biến leo thang căng thẳng địa chính trị, quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu tăng cao, tạo áp lực lên lạm phát của các quốc gia trong khi nhu cầu vốn trong nước lớn để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Mặt khác, về huy động vốn và cho vay, có tình trạng một số ngân hàng thương mại cạnh tranh trong huy động vốn, qua đó đẩy mặt bằng lãi suất huy động và cho vay tăng. Điều này phần nào phản ánh áp lực thanh khoản của hệ thống.
Chia sẻ tại buổi họp báo công bố báo cáo Triển vọng Phát triển châu Á (ADO) ngày 10/4, ông Nguyễn Bá Hùng, Chuyên gia Kinh tế trưởng của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam, cho rằng xu hướng hiện nay là dễ hiểu trong bối cảnh tín dụng tăng trưởng cao: “Trong năm 2025, tín dụng tăng trưởng tương đối cao và cao hơn dự kiến. Tín dụng tăng trưởng cao thì sẽ có những đòi hỏi về thanh khoản”.
Cùng lúc, yêu cầu giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thúc đẩy đầu tư và mở rộng sản xuất kinh doanh cũng được đặt ra, thể hiện vai trò đồng hành của hệ thống ngân hàng đối với nền kinh tế.
Dù chịu nhiều áp lực, bức tranh tổng thể vẫn khá tích cực. Theo chuyên gia ADB, lợi nhuận của hệ thống ngân hàng trong năm 2025 ở mức khả quan, cho thấy nền tảng tài chính vững chắc. “Bản thân các ngân hàng đang ở vị trí tương đối thuận lợi. Nếu gặp khó khăn về hiệu suất kinh doanh trong thời gian ngắn, khả năng duy trì hoạt động vẫn được đảm bảo”, ông Nguyễn Bá Hùng nhận định.
Bên cạnh đó, áp lực lạm phát hiện ở mức thấp nhờ cân bằng cung – cầu hàng hóa và dịch vụ tương đối thuận lợi, vì vậy, áp lực lạm phát từ cung tiền cũng không quá lớn. Ngân hàng Nhà nước có thể điều hành thanh khoản linh hoạt, hỗ trợ thị trường khi thiếu vốn hoặc rút bớt tiền khi dư thừa để kiểm soát lạm phát. Vì vậy, theo chuyên gia ADB, về mặt điều hành chính sách tiền tệ, hiện nay ngân hàng trung ương ở vị trí hoàn toàn có thể hỗ trợ thêm thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.
Dư địa tài khóa rộng mở, ưu tiên ổn định vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng
Theo ông Nguyễn Bá Hùng, mục tiêu trọng tâm của Chính phủ hiện nay là ổn định kinh tế vĩ mô, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng cao: “Các thông điệp chính sách gần đây đều cho thấy ưu tiên số một là ổn định vĩ mô. Trên cơ sở đó, các mục tiêu tăng trưởng cao sẽ được nỗ lực thực hiện”.
Đáng chú ý, chuyên gia của ADB cho biết, Việt Nam đang có nhiều dư địa để triển khai chính sách tài khóa trong bối cảnh tỷ lệ nợ công giảm đều trong những năm gần đây và ước tính là đến hết 2025, nợ công chỉ chiếm khoảng 34% GDP. So với trần 60% GDP do Quốc hội quy định, Chính phủ còn nhiều không gian để hỗ trợ nền kinh tế.
Về định hướng sử dụng nguồn lực, vai trò của đầu tư công được nhấn mạnh, đặc biệt là trong phát triển hạ tầng. Đây được coi là giải pháp hiệu quả khi vừa kích thích tăng trưởng trong ngắn hạn, vừa tạo nền tảng cho phát triển dài hạn. Tuy nhiên, hiệu quả của đầu tư công phụ thuộc vào việc lựa chọn dự án và đẩy nhanh tiến độ triển khai.
Liên quan đến tác động của giá năng lượng, ông Nguyễn Bá Hùng cho rằng đây là “cú sốc về chi phí” làm gia tăng áp lực lạm phát. Trong bối cảnh đó, các biện pháp hỗ trợ giá của Chính phủ được đánh giá là phù hợp, giúp ổn định thị trường và duy trì tăng trưởng. Đồng thời, cú sốc này không bắt nguồn từ chính sách tiền tệ, do đó chưa tạo áp lực phải điều chỉnh ngay.
“Cú sốc giá năng lượng không bắt nguồn trực tiếp từ hệ thống tiền tệ mà chủ yếu do sự gia tăng chi phí đầu vào. Do đó, áp lực lạm phát không xuất phát từ tình trạng dư thừa thanh khoản hay chính sách tiền tệ quá nới lỏng. Vì vậy, tôi cho rằng, chính sách tiền tệ hiện nay của Việt Nam là tương đối ổn định và cũng chưa ở vị trí cần phải điều chỉnh chính sách ngay”, chuyên gia ADB lưu ý.