Theo đánh giá mới nhất từ Ủy ban Châu Âu (EC), chính sách thuế quan mới của Tổng thống Donald Trump sẽ làm tăng thuế nhập khẩu vào Mỹ đối với một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực của khối này, bao gồm phô mai và một số nông sản, lên cao hơn mức tối đa cho phép theo thỏa thuận thương mại mà hai bên đã đạt được trước đó.
Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế nhập khẩu đối ứng diện rộng của Tổng thống Trump dựa trên Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) năm 1977, ông Trump đã công bố một mức thuế toàn cầu mới là 10% và sau đó tiếp tục đe dọa sẽ tăng lên 15%.
Chủ tịch Ủy ban Thương mại của Nghị viện Châu Âu, ông Bernd Lange cho biết EC đã thông báo với các nhà lập pháp rằng mức thuế toàn cầu mới này sẽ được cộng dồn vào các loại thuế hiện có. Điều này đồng nghĩa với việc tổng thuế suất đánh vào một số hàng hóa sẽ vượt ngưỡng trần 15% mà Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ đã thống nhất. Các mặt hàng bị ảnh hưởng trực tiếp bao gồm bơ, nhựa, dệt may và hóa chất.
Thỏa thuận thương mại EU-Mỹ do Tổng thống Trump và Chủ tịch EC Ursula von der Leyen đạt được vào năm ngoái quy định mức thuế 15% đối với hầu hết hàng xuất khẩu của EU sang Mỹ, đồng thời loại bỏ thuế đối với nhiều hàng hóa Mỹ vào châu Âu. Đổi lại, Mỹ vẫn duy trì mức thuế 50% đối với thép và nhôm của EU. EU từng chấp nhận thỏa thuận có phần "thiệt thòi" này với hy vọng tránh được một cuộc chiến thương mại toàn diện. Tuy nhiên, trước những diễn biến mới, Nghị viện Châu Âu ngày 23/2 đã tạm dừng các hoạt động lập pháp về việc phê duyệt thỏa thuận này để yêu cầu làm rõ chính sách của phía Mỹ.
Trong khi đó, tại Bắc Kinh, Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 24/2 đã lên tiếng thúc giục Mỹ từ bỏ các biện pháp "thuế quan đơn phương", khẳng định sẵn sàng tiến hành một vòng đàm phán thương mại mới với nền kinh tế lớn nhất thế giới để giải quyết các bất đồng.
Tuy nhiên, Chính phủ Trung Quốc cũng không loại trừ khả năng trả đũa. Bộ Thương mại Trung Quốc tuyên bố sẽ quyết định thời điểm thích hợp để điều chỉnh các biện pháp đáp trả chính sách điều chỉnh thuế quan mới nhất từ phía Mỹ.
Giới quan sát nhận định, tình hình hiện vẫn đang trong giai đoạn nhạy cảm khi các bên vừa muốn duy trì thỏa thuận nhưng cũng vừa chuẩn bị các phương án bảo vệ lợi ích kinh tế quốc gia trước những thay đổi khó lường từ chính sách của Mỹ.