Đầu tháng 9, chính phủ liên bang Australia vừa mới tổ chức Hội nghị thượng đỉnh về Kỹ năng và Việc làm để đưa ra định hướng về vấn đề này.
0:00 / 0:00
0:00
Australia đang cảnh báo về tình trạng thiếu lao động. Ảnh minh họa.
Australia đang cảnh báo về tình trạng thiếu lao động. Ảnh minh họa.

Theo tờ The Diplomat, sự kiện này không chỉ trực tiếp xoay quanh vấn đề tạo việc làm, thúc đẩy tăng lương và tìm hiểu cách thức phát triển thế hệ chuyên gia lành nghề tiếp theo, mà rộng hơn là về khả năng tổng thể của Australia: Những việc Australia cần phải làm và những gì cơ chế hiện tại có thể làm để giúp Australia đạt được mục tiêu này.

Báo động về thiếu nhân lực

Hiện tại, Australia đang gặp phải "một vấn đề nghe có vẻ tích cực" là tỷ lệ thất nghiệp ở mức 3,4%. Đây được coi là một mức thấp trong gần 50 năm qua. Tuy nhiên, một báo cáo gần đây của Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) cho thấy Australia chỉ đứng sau Canada trong số các nước OECD về tình trạng thiếu lao động.

Sự thiếu hụt lao động có thể thúc đẩy tăng lương, vì các doanh nghiệp cần tạo ra các động lực lớn hơn để thu hút nhân tài, nhưng tình cảnh này cũng kìm hãm Australia trong việc có thể sản xuất những thứ đáp ứng yêu cầu trong nước và nghiêm trọng hơn là hạn chế nước này mở rộng cơ sở kỹ năng nhằm đa dạng hóa ngành nghề.

Để đối phó với sự thiếu hụt lao động này, chính phủ Australia đã công bố một số sáng kiến tăng cường sự tham gia của lực lượng lao động, chẳng hạn như người Australia lớn tuổi có thể làm việc nhiều giờ hơn mà không ảnh hưởng đến lương hưu, cũng như nới lỏng các hạn chế làm việc cho sinh viên quốc tế.

Tuy nhiên, một số mục tiêu được họ đặt ra đang thu hút nhiều sự chú ý là: tăng thêm 180.000 người miễn phí nhập học khi tham gia đào tạo nghề và tăng lượng nhập cư hàng năm từ 160.000 người lên 195.000 người.

Chính phủ Australia nhận thức được rằng nhập khẩu kỹ năng từ nước ngoài và nâng cao kỹ năng của nguồn nhân lực trong nước không phải là lựa chọn một hoặc hai. Mà nước này cần làm cả 2 việc cùng 1 lúc.

Việc tăng lượng nhập cư cũng cần đi kèm với việc bổ sung kinh phí để tăng tốc độ xử lý thị thực. Khi chính phủ do Đảng Lao động cầm quyền nhậm chức vào tháng 5, đã có gần 1 triệu đơn xin thị thực tồn đọng. Australia có một chế độ thị thực tương đối "nổi tiếng", bao gồm các khoản phí tương đối cao và thời gian xử lý kéo dài.

Người lao động thường phải đợi khá lâu để nhận được quyết định và điều đó phần nào hạn chế khả năng lập kế hoạch cuộc sống của họ một cách hiệu quả và khiến Australia không thể tận dụng các kỹ năng của họ. Ngay cả loại thị thực đặc biệt như thị thực Thiếu hụt kỹ năng tạm thời – dành cho những người có kỹ năng mà Australia đang cần – cũng có thể mất một năm để xử lý. Và điều đó đã làm suy yếu toàn bộ mục tiêu của họ là đưa lao động cần thiết vào nước này một cách nhanh chóng.

Cuộc cạnh tranh gay gắt

Trong bối cảnh tỷ lệ sinh ở các nước giàu có như Australia đang tương đối thấp thì cuộc cạnh tranh thu hút nguồn nhân lực có kỹ năng từ nước ngoài đang ngày càng gay gắt. Canada, đối thủ cạnh tranh trực tiếp với Australia về nguồn nhân lực này đang đặt mục tiêu tỷ lệ nhập cư gấp đôi Australia và lệ phí thị thực cũng thấp hơn đáng kể. Chú ý đến các đối thủ cạnh tranh chính và đưa ra phản ứng phù hợp nên được coi là ưu tiên hàng đầu của Canberra.

Hiện tại, giá thị thực của Australia dường như cho thấy nước này đang tự tin rằng họ có những thứ mà các quốc gia khác không có và rằng với tư cách là một siêu cường về lối sống, những người bên ngoài đang cố gắng nhập cảnh vào nước này sẽ trả bất cứ thứ gì để được vào Australia. Nếu chính sách này được tiếp tục thì có thể sẽ khiến nhiều người nản lòng vì thủ tục khó khăn, phí cao và thời gian chờ đợi lâu.

Tại Hội nghị thượng đỉnh về việc làm và kỹ năng vừa qua, Bộ trưởng Di trú Andrew Giles đã tuyên bố rằng chính sách nhập cư là phục vụ cho xây dựng quốc gia. Tình trạng thiếu kỹ năng hiện nay có thể là vấn đề cấp bách nhất, nhưng cũng cho thấy nền kinh tế Australia thiếu sự đa dạng so với các nước trong khối OECD.

Australia cần tìm ra định hướng để bù đắp sự thiếu hụt về kỹ năng lao động và chuyển nền kinh tế của nước này ra khỏi việc chỉ tập trung khai thác và vận chuyển tài nguyên ra nước ngoài. Vấn đề này không chỉ là đa dạng hóa các mặt hàng nước này có thể sản xuất mà còn là tạo ra khả năng chống chịu tốt hơn trước những cú sốc lớn trên toàn cầu.

Nâng cao kỹ năng và cơ hội cho mỗi cá nhân ở Australia, cũng như những người muốn biến Australia thành quê hương của họ, là cơ sở để đa dạng kinh tế và củng cố nền an ninh của nước này.

An Bình